(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.42. అధ్యాయః 042
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
బ్రహ్మణా దేవాన్ప్రతి శ్రీనారాయణమహిమప్రతిపాదకగరుడమునిగణసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`సుపర్ణ ఉవాచ।

ఏవం దత్తాభయస్తేన తతోఽహమృషిసత్తమాః।
నష్టఖేదశ్రమభయః క్షణేన హ్యభవం తదా॥ 13-42-1(82529)
స శనైర్యాతి భగవాన్గత్యా లఘుపరాక్రమః।
అహం తు సుమహావేగమాస్తాయానువ్రజామి తం॥ 13-42-2(82530)
స గత్వా దీర్ఘమధ్వానమాకాశమమితహ్యుతిః।
మనసాఽప్యగమం దేవమాససాదాత్మతత్వవిత్॥ 13-42-3(82531)
అథ దేవః సమాసాద్య మనసః సదృశం జవం।
మోహయిత్వా చ మాం తత్ర క్షణేనాంతరధీయత॥ 13-42-4(82532)
తత్రాంబుధరధీరేణ భోశబ్దేనానునాదినా।
అయం భోఽహమితి ప్రాహ వాక్యం వాక్యవిశారదః॥ 13-42-5(82533)
శబ్దానుసారీ తు తతస్తం దేశమహమావ్రజం।
తత్రాపశ్యం తతశ్చాహం శ్రీమద్ధంసయుతం సరః॥ 13-42-6(82534)
స తత్సరః సమాసాద్య భగవానాత్మవిత్తమః।
భోశబ్దప్రతిసృష్టేన స్వరేణ ప్రతివాదినా॥ 13-42-7(82535)
వివేశ దేవః స్వాం యోనిం మామిదం చాభ్యభాషత।
విశస్వ సలిలం సౌంయ సుఖమత్ర వసామహే॥ 13-42-8(82536)
తతశ్చ ప్రావిశం తత్ర సహ తేన మహాత్మనా।
దృష్టవానద్భుతతరం తస్మిన్సరసి భాస్వతాం॥ 13-42-9(82537)
అగ్నీనామప్రణీతానామిద్ధానామింధనైర్వినా।
దీప్తానామాజ్యసిక్తానాం స్యానేష్వర్చిష్మతాం సదా॥ 13-42-10(82538)
దీప్తిస్తేషామనాజ్యానాం ప్రాప్తాజ్యానామివాభవత్।
అనిద్ధానామివ సతామిద్ధానామివ భాస్వతాం॥ 13-42-11(82539)
అథాహం వరదం దేవం నాపశ్యం తత్ర సంగతం।
తతః సంమోహమాపన్నో విషాదభగమం పరం॥ 13-42-12(82540)
అపశ్యం చాగ్నిహోత్రాణి శతశోఽథ సహస్రశః।
విధినా సంప్రణీతాని ధిష్ణ్యేష్వాజ్యవతాం తదా॥ 13-42-13(82541)
అసంభృష్టతలాశ్చైవ వేదీః కుసుమసంస్తృతాః।
కుశపద్మోత్పలాసంగాః కలశాంశ్చ హిరణ్మయాన్॥ 13-42-14(82542)
అగ్నిహోత్రాణి చిత్రాణి శతశోఽథ సహస్రశః।
అగ్నిహోత్రాయ యోగ్యాని యాని ద్రవ్యాణి కానిచిత్।
తాని చాత్ర సమృద్ధాని దృష్టవానస్ంయనేకశః॥ 13-42-15(82543)
మనోహృద్యతమశ్చాగ్నిః సురభిః పుణ్యలక్షణః।
ఆజ్యగంధో మనోగ్రాహీ ఘ్రాణచక్షుస్సుఖావహః॥ 13-42-16(82544)
తేషాం తత్రాగ్నిహోత్రాణామీడితానాం సహస్రశః।
సమీపే త్వద్భుతతమమపశ్యమహమవ్యయం॥ 13-42-17(82545)
చంద్రాంశుకాశశుభ్రాణాం తుషారోద్భేదవర్చసాం।
విమలాదిత్యభాసానాం స్థండిలాని సహస్రశః।
దృష్టాన్యగ్నిసమీపే తు ధ్యుతిమంతి మహాంతి చ॥ 13-42-18(82546)
ఏషు చాగ్నిసమీపేషు శుశ్రావ సుపదాక్షరాః।
ప్రభావాంతరితానాం తు ప్రస్పష్టాక్షరభాషిణాం।
ఋగ్యజుఃసామగానాం చ మధురాః సుస్వరా గిరః॥ 13-42-19(82547)
సుసంమృష్టతలైస్తైస్తు బృహద్బిర్దీప్తతేజసైః।
పావకైః పావితాత్మాహమభవం లఘువిక్రమః॥ 13-42-20(82548)
తతోఽహం తేషు ధిష్ణ్యేషు జ్వలమానేషు యజ్వనాం।
తం దేశం ప్రణమిత్వాఽథ అన్వేష్టుముపచక్రమే॥ 13-42-21(82549)
తాన్యనేకసహస్రాణి పర్యటంస్తు మహాజవాత్।
అపశ్యమానస్తం దేవం తతోఽహం వ్యథితోఽభవం॥ 13-42-22(82550)
తతస్తేష్వగ్నిహోత్రేషు జ్వలత్సు విమలార్చిషు।
భానుమత్సు న పశ్యామి దేవదేవం సనాతనం॥ 13-42-23(82551)
తతోఽహం తాని దీప్తాని పరీయ వ్యస్థితేంద్రియః।
నాంతం తేషాం ప్రపశ్యామి ఖేదశ్చ సహసాభవత్॥ 13-42-24(82552)
విసృత్య సర్వతో దృష్టిం భయమోహసమన్వితః।
శ్రమం పరంమమాపన్నశ్చింతయానస్త్వచేతనః॥ 13-42-25(82553)
తస్మిన్న ఖలు వర్తేఽహం లోకే యత్రైతదీదృశం।
ఋగ్యజుస్సామనిర్ఘోషః శ్రూయతే న చ దృశ్యతే॥ 13-42-26(82554)
న చ పశ్యామి తం దేవం యేనాహమిహ చోదితః।
ఏవం చింతాసభాపన్నః ప్రధ్యాతుముపచక్రమే॥ 13-42-27(82555)
తతశ్చింతయతో మహ్యం మోహేనావిష్టచేతసః।
మహాశబ్దః ప్రాదురాసీత్సుభృశం మే వ్యథాకరః॥ 13-42-28(82556)
అథాహం సహసా తత్ర శృణోమి విపులధ్వనిం।
అపశ్యం చ సుపర్ణానాం సహస్రాణ్యయుతాని చ॥ 13-42-29(82557)
అభ్యద్రవంత మామేవ విపులద్యుతిరంహసః।
తేషామహం ప్రభావేణ సర్వథైవావరోఽభవం॥ 13-42-30(82558)
సోఽహం సమంతతః సర్వైః సుపర్ణైరతితేజసైః।
దృష్ట్వాఽఽత్మానం పరిగతం సంభ్రమం పరమం గతః॥ 13-42-31(82559)
వినయావనతో భూత్వా నమశ్చక్రే మహాత్మనే।
అనాదినిధనాయైభిర్నామభిః పరమాత్మనే॥ 13-42-32(82560)
నారాయణాయ శుద్ధాయ శాశ్వతాయ ధ్రువాయ చ।
భూతభవ్యభవేశాయ శివాయ శివమూర్తయే॥ 13-42-33(82561)
శివయోనేః శివాద్యాయి శివపూజ్యతమాయ చ।
ఘోరరూపాయ మహతే యుగాంతకరణాయ చ॥ 13-42-34(82562)
విశ్వాయ విశ్వదేవాయ విశ్వేశాయ మహాత్మనే।
సహస్రోదరపాదాయ సహస్రనయనాయ చ॥ 13-42-35(82563)
సహస్రబాహవే చైవ సహస్రవదనాయ చ।
శుచిశ్రవాయ మహతే ఋతుసంవత్సరాయ చ॥ 13-42-36(82564)
ఋగ్యజుఃసామవక్త్రాయ అథర్వశిరసే నమః।
హృషీకేశాయ కృష్ణాయ ద్రుహిణోరుక్రమాయ చ॥ 13-42-37(82565)
బృహద్వేగాయ తార్క్ష్యాయ వరాహాయైకశృంగిణే।
శిపివిష్టాయ సత్యాయ హరయేఽథ శిఖండినే॥ 13-42-38(82566)
హుతాశాయోర్ధ్వవక్త్రాయ రౌద్రానీకాయ సాధవే।
సింధవే సింధువర్షఘ్నే దేవానాం సింధవే నమః॥ 13-42-39(82567)
గరుత్మతే త్రినేత్రాయ సుధర్మాయ వృషాకృతే।
సంంరాడుగ్రే సంకృతయే విరజే సంభవే భవే॥ 13-42-40(82568)
వృషాయ వృషరూపాయ విభవే భూర్భువాయ వ।
దీప్తసృష్టాయ యజ్ఞాయ స్థిరాయ స్థవిరాయ చ॥ 13-42-41(82569)
అచ్యుతాయ తుషారాయ వీరాయ చ సమాయ చ।
జిష్ణవే పురుహూతాయ వసిష్ఠాయ వరాయ చ॥ 13-42-42(82570)
సత్యేశాయ సురేశాయ హరయేఽథ శిఖండినే।
బర్హిషాయ వరేణ్యాయ వసవే విశ్వవేధసే॥ 13-42-43(82571)
కిరీటినే సుకేశాయ వాసుదేవాయ శుష్మిణే।
బృహదుక్థ్యసుషేణాయ యుగ్యే దుందుభయే తథా॥ 13-42-44(82572)
భయేసఖాయ విభవే భరద్వాజేఽభయాయ చ।
భాస్కరాయ చ చంద్రాయ పద్మనాభాయ భూరిణే॥ 13-42-45(82573)
పునర్వసుభృతత్వాయ జీవప్రభవిషాయ చ।
వషట్కారాయ స్వాహాయ స్వధాయ నిధనాయ చ॥ 13-42-46(82574)
ఋచే చ యజుషే సాంనే త్రైలోక్యపతయే నమః।
శ్రీపద్మాయాత్మసదృశే ధరణీధారిణే పరే॥ 13-42-47(82575)
సౌంయాసౌంయస్వరూపాయ సౌంయే సుమనసే నమః।
విశ్వాయ చ సువిశ్వాయ విశ్వరూపధరాయ చ॥ 13-42-48(82576)
కేశవాయ సుకేశాయ రశ్మికేశాయ భూరిణే।
హిరణ్యగర్భాయ నమః సౌంయాయ వృషరూపిణే॥ 13-42-49(82577)
నారాయణాగ్ర్యవపుషే పురుహూతాయ వజ్రిణే।
వర్మిణే వృషసేనాయ ధర్మసేనాయ రోధసే।
మునయే జ్వరముక్తాయి జ్వరాధిపతయే నమః॥ 13-42-50(82578)
అనేత్రాయ త్రినేత్రాయ పింగలాయ విడూర్మిణే।
తపోబ్రహ్మనిధానాయ యుగపర్యాయిణే నమః॥ 13-42-51(82579)
శరణాయ శరణ్యాయ భక్తేష్టశరణాయ చ।
నమః సర్వభవేశాయ భూతభవ్యభవాయ చ॥ 13-42-52(82580)
పాహి మాం దేవదేవేశ కోప్యజోసి సనాతనః।
ఏవం గతోస్మి శరణం శరణ్యం బ్రహ్మయోనినం॥ 13-42-53(82581)
స్తవ్యం స్తవం స్తుతవతస్తత్తమో మే ప్రణశ్యత।
భయం చ మే వ్యపగతం పక్షిణోఽంతర్హితాఽభవన్॥ 13-42-54(82582)
శృణోమి చ గిరం దివ్యామంతర్ధానగతాం శివాం।
మా భైర్గరుత్మందాంతోసి పునః సేంద్రాందివౌకసః।
స్వం చైవ భవనం గత్వా ద్రక్ష్యసే పుత్రబాంధవాన్॥ 13-42-55(82583)
తతస్తస్మిన్క్షణేనైవ సహసైవ మహాద్యుతిః।
ప్రత్యదృశ్యత తేజస్వీ పురస్తాత్స మమాంతికే॥ 13-42-56(82584)
సమాగంయ తతస్తేన శివేన పరమాత్మనా।
అపశ్యం చాహమాయాంతం నరనారాయణాశ్రమే।
చతుర్ద్విగుణవిన్యాసం తం చ దేవం సనాతనం॥ 13-42-57(82585)
యజతస్తానృషీందేవాన్వదతో ధ్యాయతో మునీన్।
యుక్తాన్సిద్ధాన్నైష్ఠికాంశ్చ జపతో యజతో గృహే॥ 13-42-58(82586)
పుష్పపూరపరిక్షిప్తం ధూపితం దీపితం హుతం।
వందితం సిక్తసంమృష్టం నరనారాయణాశ్రమం॥ 13-42-59(82587)
తదద్భుతమహం దృష్ట్వా విస్మితోస్మి తదాఽనఘాః।
జగామ శిరసా దేవం ప్రయతేనాంతరాత్మనా॥ 13-42-60(82588)
తదత్యద్భుతసంకాసం కిమేతదితి చింతయన్।
నాధ్యగచ్ఛం పరం దివ్యం తస్య సర్వభవాత్మనః॥ 13-42-61(82589)
ప్రణిపత్య సుదుర్ధర్షం పునః పునరుదీక్ష్య చ।
శిరస్యంజలిమాధాయ విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః।
అవోచం తమదీనార్థం శ్రేష్ఠానాం శ్రేష్ఠముత్తమం॥ 13-42-62(82590)
నమస్తే భగవందేవ భూతభవ్యభవత్ప్రభో।
యదేతదద్భుతం దేవ మయా దృష్టం త్వదాశ్రయం॥ 13-42-63(82591)
అనాదిమద్యపర్యంతం కిం తచ్ఛంసితుమర్హసి।
యది జానాసి సాం భక్తం యది వాఽనుగ్రహో మయి।
శంస సర్వమశేషేణ శ్రోతవ్యం యది చేన్మయా॥ 13-42-64(82592)
స్వభావస్తవ దుర్జ్ఞేయః ప్రాదుర్భావో భవస్య చ।
భవద్భూతభవిష్యేశ సర్వథా గహనం భవాన్॥ 13-42-65(82593)
బ్రూహి సర్వమశేషేణ తదాశ్చర్యం మహామునే।
కిం తదత్యద్భుతం వృత్తం తేష్వగ్నిషు సమంతతః॥ 13-42-66(82594)
కాని తాన్యగ్నిహోత్రాణి కేషాం శబ్దః శ్రుతో మయా।
శృణ్వతాం బ్రహ్మ సతతమదృశ్యానాం మహాత్మనాం॥ 13-42-67(82595)
ఏతన్మే భగవన్కృష్ణ బ్రూహి సర్వమశేషతః।
గృణంత్యగ్నిసమీపేషు కే చ తే బ్రహ్మరాశయః॥' ॥ 13-42-68(82596)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ద్విచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 42 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.